galaxy

      กาแลกซี่หรือ ดาราจักร  
      คือกลุ่มของดาวฤกษ์ที่รวมกันอยู่หนาแน่นนับแสนล้านหรือล้านล้าน ดวง รวมทั้งเนบิวลาต่างๆอีกมากมาย เมื่อมองด้วยกล้องโทรทรรศน์จะเห็นเป็นฝ้าขาวๆ อยู่ไกลของโลกหลายล้านปีแสง ในเอกภพประกอบด้วยกาแลกซี่มากมายนับ แสนล้านระบบ  นักดาราศาสตร์ อเมริกัน ชื่อ
เอ็ดวิน ฮับเบิล เป็นผู้หนึ่งที่ให้ความสำคัญกับกาแลกซี่มาก เขาได้ใช้กล้องโทรทรรศน์ศึกษากาแลกซี่และพบว่า กาแลกซี่ ทั้งหลายกำลังเคลื่อนที่ออกจากกันด้วยปรากฏการณ์ REDSHIFT  และ กาแลกซี่ยิ่งอยู่ไกลยิ่งเคลื่อนที่เร็ว แสดงว่าครั้งหนึ่งในอดีตกาแลกซี่ทั้งหมด ต้องเคยอยู่รวมกันมาก่อน ทำให้การค้นพบของเขาสนับสนุนทฤษฏีบิกแบงค์ BIGBANG มากยิ่งขึ้น

รูปร่างของกาแลกซี่ เอ็ดวิน ฮับเบิล ได้จำแนกรูปร่างของ กาแลกซี่ ได้เป็น 4 แบบคือ     
                                              galaxy_type
      1. กาแลกซี่แบบรูปไข่ หรือ ทรงรี Elliptical   จัดว่าเป็นรูปทรงพื้นฐานเริ่มแรก   แบ่งออกได้เป็น E0 - E7  คือ E0 จะมีรูปร่างเป็นทรงกลม และยิ่งรีมากขึ้น ตัวเลขตามท้ายก็จะมากขึ้น เช่น   E7 มีรูปทรงรีมากที่สุด
      2. กาแลกซี่ แบบก้นหอย หรือ รูปเกลียว Spiral ลักษณะแบบคล้ายจานสองใบประกบหากัน จะมีจุดกลางสว่าง แล้วมีแขนโค้ง 2-3 แขน ลักษณะ หมุนวนรอบแกนกลาง แบ่งย่อยออกเป็น Sa  Sb  Sc โดยพิจารณาจากระยะความห่างของแขน
      3.กาแลกซี่แบบกังหัน หรือรูปเกลียวแขนยาว Barred Spiral   ลักษณะคล้ายแบบที่ 2 แต่มีแขนออกมาจาก แกนกลางก่อน   แบ่งย่อยออกเป็น SBa SBb SBc โดยพิจารณาจากแขนที่ยาวออกมาจากแกนกลาง
      4. กาแลกซี่แบบไม่มีรูปร่าง  Irregular   เป็นกาแลกซี่ที่มีรูปร่างไม่แน่นอน   เข้าใจว่าเกิดจากการกลืนกินกัน ของสองกาแลกซี่แบบ 1  ถึง 3 ที่อยู่ใกล้กัน

ตัวอย่างกาแลกซี่ที่น่าสนใจ

m31    M31(NGC224) หรือ กาแลกซีแอนโดรเมดร้า (Andromeda galaxy) เป็นกาแลกซี่รูปเกลียวแบบ Sb อยู่ในกลุ่มดาวแอนโดรเมดร้า ตำแหน่ง RA 00:42.7 Dec +41.16  ความสว่าง 3.5 สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่าในคืนฟ้ามืดสนิท หรือด้วยกล้องสองตา หรือกล้องโทรทรรศน์ขนาดเล็ก ระยะห่างออกไป 2.2 ล้านปีแสง ประกอบด้วยดาวฤกษ์ประมาณ 200 ล้านล้านดวง ฝ้าขวาๆด้านล่างคือ M32(NGC221) และด้านบนคือ  M110(NGC205) 

Lmc Large Magellanic Cloud (LMC) หรือ กลุ่มเมฆแมคเจลแลนใหญ่ เป็นกาแลกซี่แบบไม่มีรูปร่าง อยู่ในกลุ่มดาวปลาปากดาบ(Dorado)
ตำแหน่งRA 05:23.6 Dec -69.45 ความสว่าง 0.1
สามารถเห็นได้ด้วยตาเปล่า แต่ในประเทศไทยมองไม่เห็นเพราะอยู่ลับขอบฟ้าทางใต้ไปแล้ว   เห็นได้เฉพาะประเทศแถบทางซีกโลกใต้เช่น ออสเตรเลีย   เป็นกาแลกซี่เพื่อนบ้านที่อยู่ใกล้ ทางช้างเผือกมาที่สุดห่างออกไป 160,000 ปีแสง กลุ่มเมฆสีแดงด้านซ้ายคือ Tarantura Nabulae

smc Small Magellanic Cloud (SMC) หรือ กลุ่มเมฆแมคเจลแลนเล็ก เป็นกาแลกซี่แบบไม่มีรูปร่างอีกหนึ่ง อยู่ในกลุ่มดาวนกทูแคน(Tucana)
ตำแหน่ง RA 00:53  Dec -72.50  ความสว่าง 2.3 อยู่ห่างออกไป 240,000 ปีแสง สามารถเห็นด้วยตาเปล่าในคืนฟ้าใส แต่ไม่เห็นในประเทศไทยเช่นกัน ภายในประกอบด้วยวัตถุกว่า 31    NGC เป็นทั้ง เนบิวล่าและกระจุกดาวเปิด ได้แก่ NGC346,NGC371

m104 M104(NGC4594) เป็นกาแกลซีที่สวยงามอันหนึ่ง อยู่ในกลุ่มดาวหญิงสาว (Virgo) บางทีเราเรียกว่า Sombrero Galaxy   เป็นกาแลกซีรูปเกลียวแบบ Sb ตำแหน่ง RA 12:40 Dec -11.37 ความสว่าง 8.3 เห็นได้จากกล้องโทรทรรศน์ขนาดใหญ่เท่านั้น แถบสีดำที่เห็นเป็นฝุ่นผงทึบแสงที่รอบแขนกาแลกซี่

ngc1365.jpg (2595 bytes) NGC1365 เป็นกาแลกซี่เกรียวมีแขนแบบ SBb อยู่ในกลุ่มดาวเตาอบ (Fornax) ตำแหน่ง RA. 03:33.6 Dec -36.08 ความสว่าง 9.5