ตำแหน่งดาวเคราะห์ ปี พศ.2551
 

  ดาวพุธ (Mercury)  ดาวเคราะห์วงในสุดของระบบสุริยะที่มีการเปลี่ยนตำแหน่งเร็วที่สุด มีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์สั้นมากเพียง 88 วัน ทำให้การเปลี่ยนตำแหน่งของดาวพุธจากซีกหนึ่งของดวงอาทิตย์ไปอีกซีกหนึ่งกินเวลาเพียง 44 วันหรือราวเดือนครึ่ง เราจะมองเห็นดาวพุธได้ในระดับต่ำทางของฟ้าตะวันออกหรือขอบฟ้าตะวันตกเท่านั้น ตำแหน่งที่เราสามารถมองเห็นดาวพุธได้ดีที่สุดคือตำแหน่งที่เรียกว่า Greatest Elongation หรือตำแหน่งสูงสุดทางปีกของดวงอาทิตย์ซึ่งมีอยู่สองตำแหน่งคือ

   1) Greatest Elongation
West (GEW) หรือสูงสุดทางขอบฟ้าซีกตะวันออกจะเห็นได้ก่อนรุ่งเช้า 

   2) Greatest Elongation
East  (GEE) หรือสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกเห็นได้หลังอาทิตย์ตก

     ซึ่งจะทำให้ดาวพุธอยู่สูงสุดบนขอบฟ้าได้ราว 28 องศา (แต่ในความเป็นจริงเราเห็นดาวพุธได้สูงไม่เกิน 17 องศา เนื่องจากต้องรอให้แสงอาทิตย์อ่อนไปเสียก่อน) ทั้งสองตำแหน่งจะทิ้งระยะเวลาห่างกันราวเดือนครึ่ง โดยมีความสว่างสูงสุด -0.45

      ตำแหน่งที่เราไม่สามารถมองเห็นดาวพุธได้มีอีก 2 ตำแหน่ง คือ
     1) Inferier conjunction หรือตำแหน่งหน้าดวงอาทิตย์ ซึ่งเป็นตำแหน่งที่น่าสนใจอีกอย่างคือทำให้ดาวพุธมีโอกาส Transit ดวงอาทิตย์ด้วยแต่ก็ไม่ทุกครั้ง ดาวพุธจะมีขนาดเชิงมุมสูงสุด 12 arcsec หรือ 1 ส่วน 6000 เท่าของดวงจันทร์ เมื่ออยู่ใกล้โลกหรือที่ตำแหน่ง inferier conjunction นี้เอง   และ
     2) ตำแหน่ง Superier conjunction หรือตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์ ก็เป็นตำแหน่งที่เราไม่เห็นดาวพุธเช่นกัน และเป็นตำแหน่งที่ดาวพุธอยู่ห่างจากโลกที่สุด และมีขนาดเชิงมุมเล็กสุดกว้างราว 5 arcsec เท่านั้น 
     ดังนั้นการเลือกใช้กำลังขยายของกล้องดูดาวสูงสุดที่ 300 เท่า จะช่วยให้เห็นดาวพุธมีขนาดใหญ่ขึ้นเพียง 1 ใน 50 ส่วนของฟิลด์ภาพเท่านั้น
    

      
      ดังนั้นช่วงที่ดาวพุธอยู่ระหว่างตำแหน่ง Greatest Elongation กับตำแหน่ง Conjunction ทั้งสองจุด เราก็ยังสามารถเห็นดาวพุธได้แต่จะอยู่ใกล้ขอบฟ้ามากเช่นกัน เราจึงควรเลือกวันที่จะดูดาวพุธในวันที่ใกล้กับช่วง Greatest Elongation จึงดีที่สุด
      


                         ตารางตำแหน่งที่สำคัญๆของดาวพุธ และกลุ่มดาวที่ดาวพุธอยู่
Greatest Elongation East
สูงสุดทางขอบฟ้าตะวันตก
Inferier conjunction
ด้านหน้าดวงอาทิตย์
Greatest Elongation West
สูงสุดทางขอบฟ้าตะวันออก
Superier conjunction
ด้านหลังดวงอาทิตย์
** 21 ม.ค 51 แพะทะเล
13 พค.51       วัว
11 กย.51     หญิงสาว
  6  กพ. 51  แพะทะเล
  7 มิย.51       วัว
  6 ตค.51    หญิงสาว
 
 1 มีค.51 แพะทะเล
 3 กค.51   วัว
23 ตค.51  หญิงสาว
 
 16 เมย.51  ปลาคู่
 30 กค. 51  ปู
 25 พย.51  แมงป่อง
 
    
** เป็นตำแหน่งเริ่มต้นของปี 2551 แล้วไล่ลำดับในตารางจากซ้ายไปขวา

หมายเหตุ วันเวลาตามตารางข้างบนอาจคลาดเคลื่อนเล็กน้อย +- 1 วัน

 

     ดาวศุกร์(Venus) ดาวเคราะห์วงในอีกดวงที่มีเราจะเห็นได้เพียงทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออก หรือ ตะวันตก เท่านั้นแบบเดียวกับดาวพุธ  มีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 224 วันครึ่ง หรือราว 7 เดือนครึ่ง น้อยกว่าโลกของเราเล็กน้อย ทำให้การเปลี่ยนตำแหน่งจากซีกด้านหนึ่งของดวงอาทิตย์ไปอีกซีกด้านหนึ่งนั้นค่อยข้างนานเมื่อเทียบกับตำแหน่งของโลก กินเวลาราวๆ 9 เดือนครึ่งแตกต่างจากดาวพุธ ทำให้ใน 1 รอบปี ดาวศุกร์มีการเปลี่ยนตำแหน่งน้อยครั้งกว่าดาวพุธ  และเช่นเดียวกับดาวพุธตำแหน่งที่เราจะเห็นดาวศุกร์ได้ดีที่สุดคือตำแหน่ง Greatest Elongation หรือตำแหน่งสูงสุดทางปีกของดวงอาทิตย์ แต่ดาวศุกร์มีตำแหน่งมุมบนขอบฟ้าสูงกว่าดาวพุธคืออยู่ได้สูงสุด 48 องศา  ดาวศุกร์มีการเปลี่ยนตำแหน่งช้า ทำให้เราสามารถเห็นดาวศุกร์บนท้องฟ้าได้ก่อนตำแหน่ง Greatest Elongation และหลังจากผ่านตำแหน่ง Greatest Elongation ไปแล้ว ทำให้เราเห็นดาวศุกร์อยู่บนขอบฟ้าแต่ละด้านได้นานราว 7-9 เดือน
     ตำแหน่ง 
Greatest Elongation West หรือ สูงสุดทางขอบฟ้าซีกตะวันออก จะเห็นได้ก่อนรุ่งเช้า เราเรียกดาวศุกร์ช่วงนี้ว่า ดาวประกายพฤก(Morning Star)
     ตำแหน่ง
Greatest Elongation East  หรือ สูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกเห็นได้หลังอาทิตย์ตก เราเรียกดาวศุกร์ช่วงนี้ว่า ดาวประจำเมือง (Evening Star) ดาวศุกร์มีความสว่างสูงสุดบนท้องฟ้าที่ -4.38 และเป็นดาวเคราะห์ที่สว่างอันดับหนึ่งบนท้องฟ้าด้วย
 
         ตำแหน่งที่เราไม่สามารถมองเห็นดาวศุกร์ได้มีอีก 2 ตำแหน่งเช่นเดียวกับดาวพุธ คือ
     ตำแหน่ง
 Inferier conjunction หรือ ตำแหน่งหน้าดวงอาทิตย์ เป็นตำแหน่งที่น่าสนใจอีกอย่างของดาวศุกร์ ด้วยขนาดเชิงมุมที่ใหญ่ถึง 58 arcsec ซึ่งใหญ่กว่าดาวพุธประมาณ 5 เท่า ทำให้เราเห็นทรานซิทดาวศุกร์ได้เด่นชัดกว่าดาวพุธ แต่Transit ของดาวศุกร์เกิดขึ้นได้ยากกว่าดาวพุธ
     ตำแหน่ง  Superier conjunction หรือ ตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์ โดยจะทิ้งระยะห่างกัน 9 เดือนครึ่ง

        เฟสของดาวศุกร์ จะมีลักษณะเว้าแหว่งคล้ายกับเสี้ยวของดวงจันทร์เมื่อมองจากกล้องโทรทรรศน์  เฟสของดาวศุกร์และดาวพุธจะเปลี่ยนแปลงตามตำแหน่งของดาวเคราะห์บนวงโคจร ขณะที่ดาวเคราะห์อยู่ในตำแหน่ง Greatest Elongation เฟสของดาวเคราะห์จะมีลักษณะเป็นเสี้ยว (ตำแหน่งที่ 3 จากซ้ายของรูป)โดยจะหันด้านสว่างเข้าหาดวงอาทิตย์ เสี้ยวของดาวเคราะห์จะบางลงเรื่อยๆเมื่อดาวเคราะห์เคลื่อนผ่านหน้าดวงอาทิตย์แต่ขนาดเชิงมุมจะใหญ่ขึ้นดังในรูปขวาสุด  ในทางกลับกันเสี้ยวของดาวเคราะห์จะใหญ่ขึ้นเมื่อเคลื่อนที่ไปด้านหลังดวงอาทิตย์แต่ขนาดเชิงมุมจะเล็กลงไปด้วย ดังในรูปซ้ายสุด
 

  ตารางตำแหน่งที่สำคัญๆของดาวศุกร์ และกลุ่มดาว
Greatest Elongation East
สูงสุดทางขอบฟ้าตะวันตก
Inferier conjunction
ด้านหน้าดวงอาทิตย์
 
Greatest Elongation West
สูงสุดทางขอบฟ้าตะวันออก
Superier conjunction
ด้านหลังดวงอาทิตย์
 
15มค.52 คนแบกหม้อน้ำ
 
 
26 ตค.50 สิงโต
 
 ** 8 มิย.51   วัว

 

** เป็นตำแหน่งเริ่มต้นของปี 2551 แล้วไล่ลำดับในตารางจากซ้ายไปขวา
 สรุป  เราเห็นดาวศุกร์ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า ตั้งแต่ เดือนสิงหาคม 2550 ถึง พฤษภาคม 2551 และ เห็นดาวศุกร์ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ตั้งแต่ เดือน กรกฏาคม 2551 ถึงเดือนมีนาคม 2552

 
ตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าตะวันออก
ของดาวพุธและดาวศุกร์
Greatest Elongation West
 ตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าตะวันตก
ของดาวพุธและดาวศุกร์
Greatest Elongation Eest

 

      ดาวอังคาร (Mars)   ดาวเคราะห์วงนอกดวงแรกที่อยู่ถัดจากโลกไปมีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 ปี 11 เดือน ทำให้ตำแหน่งของดาวอังคารเปลี่ยนกลุ่มดาวไปเรื่อยๆ เราจึงมีโอกาสเห็นดาวอังคารตามแนวเส้นสุริยะวิถีตลอดแนวจากขอบฟ้าตะวันออกไปขอบฟ้าตะวันตก ต่างจากดาวพุธดาวศุกร์ที่เราจะเห็นได้แค่เพียงขอบฟ้าเท่านั้น
     ช่วงปลายปี 50 ดาวอังคารพึ่งจะกลับมา Opposition หรืออยู่ใกล้โลกอีกครั้งในวันที่ 19 ธันวาคม 2550 ขณะที่อยู่ในกลุ่มดาวคนคู่ (Gemini) มีค่าความสว่าง -1.6  ย่างเข้าปี 51 ดาวอังคารเปลี่ยนตำแหน่งไปอยู่ในกลุ่มดาววัว (Taurus) ซึ่งจะเห็นขึ้นมาทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกตั้งแต่หัวค่ำ และช่วงนี้เป็นช่วงที่ดาวอังคารกำลังอยู่ระหว่างการเคลื่อนที่ถอยหลัง (Retrogation) โดยจะเห็นเคลื่อนที่ไปทิศตะวันตกเมื่อเทียบกับกลุ่มดาวบนท้องฟ้า และจะเริ่มเคลื่อนที่ตามปกติไปทางทิศตะวันออกตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 51 เรื่อยมา โดยจะเปลี่ยนตำแหน่งกลุ่มดาวดังนี้
      เดือนมีนาคม 51 - เดือนเมษายน 51       อยู่ในกลุ่มดาวคนคู่
(Gemini) อยู่บริเวณกลางฟ้าถึงตะวันตก
      เดือนพฤษภาคม 51- เดือนมิถุนายน 51   อยู่ในกลุ่มดาวปู (Cancer) บริเวณทิศตะวันตก
      เดือนกรกฏาคม 51- เดือนสิงหาคม 51  อยู่ในกลุ่มดาวสิงโต (Leo) บริเวณทิศตะวันตก
      เดือนกันยายน 51- เดือนตุลาคม 51    อยู่ในกลุ่มดาวหญิงสาว (Virgo) บริเวณขอบฟ้าทิศตะวันตก
      เดือนตุลาคม 51-  เดือนพฤศจิกายน 51 อยู่ในกลุ่มดาวคันชั่ง (Libra) และอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากจึงไม่สามารถมองเห็นดาวอังคารในช่วงนี้ได้
      เดือนพฤศจิกายน 51 - เดือนธันวาคม 51 อยู่ในกลุ่มดาวแมงป่อง
(Scorpius) และไปอยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์

 

    ดาวพฤหัสบดี (Jupiter) ดาวเคราะห์ยักษ์ใหญ่ มีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบกินเวลา  11 ปี 11 เดือน หรือ ราว 12 ปี ทำให้ดาวพฤหัสมีการเปลี่ยนตำแหน่งไปอย่างช้าๆปีละ 1 จักราศี 
    เริ่มเข้าปีพศ.2551 เราจะเห็นดาวพฤหัสอยู่ทางขอบฟ้าทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า แต่เนื่องจากอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากในช่วงต้นปี ต้องรอจนถึงช่วงกลางเดือนมกราคม ดวงอาทิตย์และดาวพฤหัสก็ห่างจากกันมากขึ้นและมองเห็นได้ง่ายขึ้น

    ตลอดปี พศ.2551 ดาวพฤหัสอยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนู (เมื่อปี 2550 ดาวพฤหัสอยู่ในกลุ่มดาวแมงป่องตลอดปี)  เราจะเห็นดาวพฤหัสทางขอบฟ้าทิศตะวันออกเร็วขึ้นเดือนละ 2 ชั่วโมง จากที่เราเห็นใกล้เช้าช่วงต้นปี ก็จะมาเริ่มเห็นกลางดึกประมาณเที่ยงคืนในช่วงเดือนเมษายนถึงพฤษภาคม และเร็วขึ้นจนสามารถเห็นได้ในช่วงหัวค่ำด้านทิศตะวันออกในเดือนสิงหาคม
    ดาวพฤหัสจะอยู่ในตำแหน่ง
Opposition หรือตำแหน่งใกล้โลกอีกครั้งในวันที่ 9 กรกฏาคม พศ.2551 ซึ่งหลังเดือนกรกฏาคมไปแล้วเราจะเห็นดาวพฤหัสอยู่บนท้องฟ้าตลอดคืนจนย่างเข้าฤดูหนาว ก่อนที่ดวงอาทิตย์จะเข้ามาอยู่ในกลุ่มดาวคนยิงธนูอีกครั้งซึ่งเราก็จะไม่เห็นดาวพฤหัสอีก จนกว่าจะย่างเข้าต้นปี 2552
    
     

        

     ดาวเสาร์ (Saturn) ดาวเคราะห์วงนอกลำดับถัดมาต่อจากดาวพฤหัส และเป็นดาวเคราะห์ดวงสุดท้ายที่เราสามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า มีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์นาน 29.5 ปี จึงมีการเปลี่ยนตำแหน่งในกลุ่มดาวจักราศีอย่างช้าประมาณ 2 ปี ต่อ 1 จักราศีขึ้นอยู่กับอาณาเขตของจักราศีกว้างแค่ไหน 
      เริ่มต้นปี 2551 ดาวเสาร์อยู่ในกลุ่มดาวสิงโต
(Leo) เห็นขึ้นจากขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกตั้งแต่ 22.00 น.และจะเร็วขึ้นจนมองเห็นได้ในตอนหัวค่ำช่วงดาวเสาร์เข้าใกล้โลก วันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2551 ซึ่งมีระยะห่างจากโลกขณะนั้น 8.2 au. หรือราว 1,220 ล้านกิโลเมตร มีค่าความสว่างปรากฏ 0.20 ซึ่งมีความสว่างน้อยกว่าปีที่แล้ว และจะน้อยลงกว่านี้ เนื่องจากระนาบของวงแหวนเอียงหาโลกน้อยลงไปเรื่อยๆ เพราะดาวเสาร์กำลังหันด้านข้างของวงแหวนเข้าหาโลก ซึ่งจะเกิดปรากฏการณ์วงแหวนหายในปี พศ.2552 หรือปีหน้านี้เอง 
     ขนาดของดาวเสาร์รวมขนาดวงแหวนด้วยจะกว้างเชิงมุม
48 arcsec
    ช่วงที่ดาวเสาร์ใกล้โลกในเดือนกุมภาพันธ์ เราจะเห็นดาวเสาร์ทางทิศตะวันออกเร็วขึ้นตั้งแต่เวลาหัวค่ำ และเร็วขึ้นทุกเดือน ซึ่งจะสังเกตเห็นได้ว่าตกค่ำดาวเสาร์จะเริ่มค่อนไปทางทิศตะวันตกมากขึ้นเรื่อยๆ  จนกระทั่งใกล้เดือนสิงหาคม ดวงอาทิตย์จะเข้ามาอยู่ในกลุ่มดาวราศีสิงห์ ทำให้ดาวเสาร์และดวงอาทิตย์อยู่ใกล้กันมากจนเราไม่สามารถมองเห็นได้ ดาวเสาร์จะไปอยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์ในวันที่ 17 กันยายน  และจะกลับมาเห็นดาวเสาร์อีกครั้งก่อนรุ่งเช้าช่วงต้นเดือนตุลาคม
  
 

       ดาวยูเรนัส(Uranus)  ดาวเคราะห์อันดับ 7 ของระบบสุริยะ ซึ่งมีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 1 รอบกินเวลา 84 ปี นั่นหมายความว่าดาวยูเรนัสมีการเปลี่ยนตำแหน่งจักราศี 1 ราศีกินเวลาประมาณ 7 ปีโดยเฉลี่ย   ดาวยูเรนัสอยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ (Aquarius) มาตั้งแต่ปีคศ. 2003 มีการเปลี่ยนตำแหน่งไปทางทิศตะวันออกไปทางกลุ่มดาวปลาคู่จักราศีมีน ปีละ 3 องศา ปัจจุบันนี้ก็ยังอยุ่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำและจะอยู่ไปอีกนานจนถึงปลายปี 2009
        ดาวยูเรนัสมีความสว่างปรากฏ 5.85 ซึ่งเป็นความสว่างที่สามารถมองเห็นได้ด้วยตาเปล่าบนท้องฟ้าที่มืดสนิท แต่จะกลมกลืนไปกับดาวอื่นบนท้องฟ้าทำให้มองเห็นได้ลำบากถ้าไม่รู้ตำแหน่งที่แท้จริง ซึ่งกล้องสองตาหรือกล้องดูดาวขนาดเล็กก็สามารถมองเห็นได้ 
        เริ่มต้นปีใหม่ เราจะเห็นกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำ(ซึ่งมีดาวยูเรนัส) อยู่บนขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกเกือบลับขอบฟ้าในตอนหัวค่ำ  จนกระทั่งเข้าเดือนกุมภาพันธ์ดวงอาทิตย์ก็จะเข้ามาอยู่ในกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำทำให้ดาวยูเรนัสอยู่ใกล้ดวงอาทิตย์มากและจะมองไม่เห็น  ดาวยูเรนัสจะอยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์ในวันที่ 9 มีนาคม และจะกลับมาเห็นดาวยูเรนัสอีกครั้งทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้าตอนปลายเดือนมีนาคมไปแล้ว
       ดาวยูเรนัสจะอยู่ในตำแหน่งตรงข้ามกับดวงอาทิตย์
(Oppostion)อีกครั้ง ในวันที่ 13 กันยายน หรืออยู่ใกล้โลก แต่เป็นระยะทางที่ไกลมากคือ 19 au. หรือราว 2,800 ล้านกิโลเมตร  ความสว่างปรากฏ 5.72 เราจึงไม่ค่อยให้ความสำคัญกับตำแหน่ง Oppostion ของดาวยูเรนัสมากนัก
 

       ดาวเนปจูน(Neptune)  ดาวเนปจูนมีคาบการโคจรรอบดวงอาทิตย์ 165 ปี จึงมีการเปลี่นยตำแหน่งจักราศีช้ามากคือราว 14 ปีต่อ 1จักราศี  ดาวเนปจูนอยู่ในกลุ่มดาวแพะทะเลมาตั้งแต่ปี คศ 1998 และจะอยู่ในกลุ่มดาวนี้จนถึงปลายปี คศ 2010 มีการเปลี่ยนตำแหน่งไปทางกลุ่มดาวคนแบกหม้อน้ำปีละ 2 องศา
         ดาวเนปจูน
มีความสว่างปรากฏ 7.8 มองเห็นได้ลำบากต้องใช้กล้องดูดาวที่มีขนาดตั้งแต่ 6 นิ้วขึ้นไปและต้องรู้ตำแหน่งที่แน่นอนด้วย เมื่อเริ่มเดือนมกราคม กลุ่มดาวแพะทะเลอยู่ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตก และค่อนข้างใกล้ดวงอาทิตย์เนื่องจากเป็นดาวจักราศีถัดไปทางดวงอาทิตย์จะเข้ามา  
         ดาวเนปจูนจะไปอยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์ในวันที่ 11 กุมภาพันธ์  และจะเริ่มเห็นดาวเนปจูนอีกครั้งทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้าช่วงปลายเดือนมีนาคม  หลังจากนั้นดาวเนปจูนจะอยู่ตรงข้ามดวงอาทิตย์
Opposition ในวันที่ 15 สิงหาคม 2551 มีระยะห่างจากโลก 29 au. หรือราว 4,320 ล้านกิโลเมตร มีความสว่างปรากฏ 7.8

            



  ปฎิทินที่น่าสนใจเกี่ยวกับดาวเคราะห์ประจำปี พศ.2551
   5 มค.51 ดวงจันทร์เสี้ยวบางๆ แรม 12 ค่ำ เฉียดดาวศุกร์ทางทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า ห่างราว 7 องศา
 10 มค.51  ดวงจันทร์เสี้ยวบางๆ ขึ้น 3 ค่ำ เฉียดดาวพุธทางทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ห่างราว 5 องศา
 19 มค.51  ดวงจันทร์ขึ้น 12 ค่ำ อยู่ห่างจากดาวอังคารไปทางทิศตะวันตก  5 องศา
 21 มค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ  ความสว่าง -0.64
 23 มค.51  ดาวพุธกับดาวเนปจูน(ความสว่าง 7.9) เฉียดกันเข้ามาใกล้ที่สุดในแนวสายตา ห่างราว 18
arcmin ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
 

   1 กพ.51  ดาวศุกร์ (mag -3.98) เฉียดดาวพฤหัส (mag-1.86) ในแนวสายตาห่างราวครึ่งองศา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
   4 กพ.51  ดาวเคียงเดือน ดาวศุกร์ ดาวพฤหัส และดวงจันทร์ แรม 13 ค่ำ เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมี 6 องศาทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า

   6 กพ.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งหน้าดวงอาทิตย์ แต่ไม่ทรานซิต
  11 กพ.51  ดาวเนปจูน อยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์
 16 กพ.51  ดวงจันทร์ขึ้น 10 ค่ำ เฉียดดาวอังคารไปทางทิศตะวันออก ห่างราว 4 องศา
 24 กพ.51  ดาวเสาร์อยู่ในตำแหน่งใกล้โลก

 26 กพ.51  ดาวพุธกับดาวศุกร์ เฉียดเข้ามาใกล้กันมากที่สุดในแนวสายตา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า ห่างกันเพียง 1 องศา มองเห็นได้สวยงามในฟิลด์กล้องสองตา หรือกล้องดูดาวกำลังขยายไม่เกิน 50 เท่า
 

  1 มีค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
   5 มีค.51  ดาวเคียงเดือน ดาวพุธ  ดาวศุกร์ ดาวเนปจูน
(mag 7.9 ) และดวงจันทร์ แรม 13 ค่ำ เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมี 9 องศา เห็นได้ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
   9 มีค.51  ดาวยูเรนัสอยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์
 12 มีค.51  ดวงจันทร์ขึ้น 6 ค่ำ เฉียดดาวอังคารไปทางทิศตะวันออก ห่างราว 4 องศา
 24 มีค.51  ดาวพุธกับดาวศุกร์ เฉียดเข้ามาใกล้กันมากที่สุดในแนวสายตาอีกครั้ง ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า ห่างกันราว 1 องศา

 28 มีค.51  ดาวเคราะห์ 3 ดวง ดาวพุธ(
mag -0.64) ดาวศุกร์ (mag -3.89)  ดาวยูเรนัส (mag 5.94) เกาะกลุ่มกันอยู่ใกล้สุด ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า ในรัศมีฟิลด์กว้างราว 1.5 องศา หรือด้วยกำลังขยายระยะ 35 เท่า
 

 12 เมย.51  ดวงจันทร์ขึ้น 7 ค่ำ เฉียดดาวอังคาร ห่างราว 4 องศาในกลุ่มดาวคนคู่ (Gemini)
 

  3 พค.51  ดาวพุธเฉียดกระจุกดาวลูกไก่ (M45) ทางขอบฟ้าทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ห่างราว 2 องศา
  10 พค.51  ดวงจันทร์ขึ้น 6 ค่ำ เฉียดดาวอังคารไปทางทิศตะวันตก ห่างราว 2 องศา
  13 พค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ 
  22 พค.51  ดาวอังคารเฉียดเข้าอยู่ในกระจุกดาวรวงผึ้ง
(M44) ในกลุ่มดาวปู
 

   7 มิย.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งหน้าดวงอาทิตย์ แต่ไม่ทรานซิต
   8 มิย.51  ดาวศุกร์อยู่ในตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์
    8 มิย.51  ดวงจันทร์ขึ้น 5 ค่ำ เฉียดดาวอังคารไปทางทิศตะวันตก ห่างราว 5 องศา
  16 มิย.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์
 

   1 กค.51  ดาวอังคาร (mag 1.67) เฉียดเข้าใกล้ดาวหัวใจสิงห์ ในแนวสายตา ห่างราคาครึ่งองศา
   3 กค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
   6 กค.51  ดาวเคียงเดือน  ดาวอังคาร ดาวเสาร์ ดาวหัวใจสิงห์ และดวงจันทร์ขึ้น 4 ค่ำ เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมี 7 องศา
   9 กค.51   ดาวพฤหัสอยู่ในตำแหน่งใกล้โลก
 
11 กค.51  ดาวอังคาร (mag 1.67) เฉียดเข้าไปใกล้ดาวเสาร์ (mag 0.86) ในแนวสายตา ห่างราวครึ่ง องศา
  30 กค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์
 

   4 สค.51  ดวงจันทร์ขึ้น 3 ค่ำ เฉียดดาวอังคารทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตก ห่างราว 3 องศา
  15 สค.51  ดาวเคราะห์ 3 ดวง ดาวพุธ(
mag -0.53) ดาวศุกร์ (mag -3.9)  ดาวเสาร์ (mag 0.84) เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมีความกว้างของฟิลด์ 3 องศา ในกลุ่มดาวสิงโต มองเห็นได้ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
  15 สค.51  ดาวเนปจูนอยู่ในตำแหน่งใกล้โลก
  21 สค.51 ดาวพุธกับดาวศุกร์ เฉียดเข้ามาใกล้กันมากที่สุดในแนวสายตา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ห่างกันราว 1 องศา

  

    2 กย. 51  ดาวเคียงเดือน ดาวเคราะห์ 3 ดวง ดาวพุธ(mag 0.05) ดาวศุกร์ (mag -3.9)  ดาวอังคาร (mag 1.70) และดวงจันทร์ขึ้น 2 ค่ำ เกาะกลุ่มกันอยู่ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
  11 กย.51   ดาวศุกร์ และ ดาวอังคาร เฉียดเข้ามาใกล้กันมากที่สุดในแนวสายตา ห่างกันราวครึ่งองศา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
  11 กย.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ 
  13 กย.51  ดาวยูเรนัส อยู่ในตำแหน่งใกล้โลก
  17 กย.51  ดาวเสาร์อยู่ด้านหลังดวงอาทิตย์
  20 กย.51  ดาวเคราะห์ 3 ดวง ดาวพุธ  ดาวศุกร์ ดาวอังคาร และ ดาวฤกษ์สไปก้า เกาะกลุ่มกันอยู่ฟิลด์รัศมีกว้าง 5 องศา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
   

    1 ตค.51  ดวงจันทร์เสี้ยวบางๆ ขึ้น 2 ค่ำ เฉียดดาวอังคารในแนวสายตา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ห่างกันราว 6 องศา
    2 ตค.51  ดวงจันทร์เสี้ยวบางๆ ขึ้น 3 ค่ำ เฉียดดาวศุกร์ในแนวสายตา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ห่างกันราว 6 องศา
    6 ตค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งหน้าดวงอาทิตย์ แต่ไม่ทรานซิต
  10 ตค.51  ดาวเคราะห์ 3 ดวง ดาวพุธ  ดาวศุกร์ และดาวเสาร์ เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมี 6 องศา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
  23 ตค.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งสูงสุดทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
  27 ตค. 51 ดวงจันทร์เสี้ยวบางๆ แรม 13 ค่ำ เฉียดดาวพุธ ห่างราว 7 องศา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันออกก่อนรุ่งเช้า
  

    1 พย.51  ดวงจันทร์เสี้ยวบางๆ ขึ้น 4 ค่ำ เฉียดดาวศุกร์ในแนวสายตา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ ห่างกันราว 3 องศา
  25 พย.51  ดาวพุธอยู่ในตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์
  

   1 ธค.51 ดาวเคียงเดือน  ดาวศุกร์  ดาวพฤหัส และดวงจันทร์ ขึ้น 4 ค่ำ เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมี 5 องศา ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
  12 ธค.51  ดาวอังคารอยู่ในตำแหน่งด้านหลังดวงอาทิตย์
  29 ธค.51  ดาวเคียงเดือน ดาวพุธ  ดาวพฤหัส และดวงจันทร์ขึ้น 3 ค่ำ เกาะกลุ่มกันอยู่ในรัศมี 3 องศา มองเห็นได้ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ
  31 ธค.51  ดาวพุธ(
mag -0.67) ดาวพฤหัส (mag -1.3) เฉียดกันใกล้สุดในแนวสายตา ห่างกันราว 1 องศา มองเห็นได้ทางขอบฟ้าด้านทิศตะวันตกหลังพลบค่ำ


 


     การเลือกกำลังขยายของอุปกรณ์ดูดาวที่เหมาะสม จะช่วยทำให้เรามองเห็นภาพวัตถุท้องฟ้าได้ขนาดที่เหมาะสมตามไปด้วย  การใช้กำลังขยายต่ำไปอาจทำให้มองเห็นรายละเอียดได้ไม่ชัดนัก เช่น วัตถุท้องฟ้าห่างกัน 1 ใน 10 องศาหรือ 6 arcmin แต่ใช้กล้องสองตากำลังขยาย 7 เท่าซึ่งให้ฟิลด์ภาพกว้าง 7 องศา เราจะเห็นภาพวัตถุดังกล่าวอยู่ชิดกันมากจนแยกไม่ออกว่ามีวัตถุสองชิ้นอยู่ใกล้กัน
    ในทางตรงกันข้ามหากใช้กำลังขยายมากไปอาจจะทำให้ภาพที่เราต้องการเห็นล้นฟิลด์ภาพมองไม่เห็นทั้งหมด เช่น หากวัตถุอยู่ห่างกันราว 2 องศา แต่ใช้กำลังขยาย 50 เท่าฟิลด์ของภาพจะกว้างเพียง 1 องศาทำให้วัตถุท้องฟ้าล้นฟิลด์ออกไป

ตารางเทียบกำลังขยาย และ ขนาดของฟิลด์ภาพ

กล้องสองตา 7
x                   7 องศา
กล้องสองตา 10
x                 5 องศา
กล้องสองตา 12
x                 3 องศา
กล้องดูดาว   25
x                 2 องศา
                  30
x               1.5 องศา
                  50
x                1 องศา
                  70
x               40 arcmin
                100 x               30 arcmin 
                150
x               19 arcmin 
                200
x               15 arcmin 
                250
x               12 arcmin   
                300 x               10 arcmin 

ไม่ควรใช้กล้องดูดาวกำลังขยายเกิน 300 เท่า

                

 

  
 



ติดต่อดาราศาสตร์แฟนคลับ : > darasartclub@yahoo.com