นักดูดาวสมัครเล่นที่สนใจจะศึกษาเกี่ยวกับดวงอาทิตย์ เช่นการดูสุริยุปราคา  sunspot หรือดาวเคราะห์ทรานซิทดวงอาทิตย์ นั้น อุปกรณ์ดูดาวอย่างกล้องโทรทรรศน์จะต้องติดฟิลเตอร์แสงอาทิตย์เพื่อป้องกันอันตรายกับดวงตาของเราด้วย  แต่ฟิลเตอร์ดวงอาทิตย์มีอยู่ด้วยกันหลายแบบหลายชนิดราคาก็แตกต่างกันไป  สำหรับนักดูดาวสมัครเล่นแล้วควรใช้อุปกรณ์ที่ไม่มีราคาแพงมากนักและปลอดภัยกับดวงตาที่หาอะไรมาทดแทนไม่ได้ด้วย 
       Baader Filter  เป็นวัสดุที่ผลิตขึ้นเพื่อใช้ในกิจการดาราศาสตร์ และใช้ได้ดีมากแถมมีราคาถูกอีกด้วย  ตัว Baader Film ทำจาก aluminum ผสมไนลอน คล้ายกับ Mylar แต่ไม่ใช่ หนาเพียง 0.012 มม. สามารถกรองแสงอาทิตย์ได้ถึง 99.999% และให้แสงสีน้ำเงินขาว  นอกจากนี้ตัว Baader Film เองถูกทดสอบแล้วโดย Physikalish-Technische Bundesanstatt  สำนักงานมาตรฐานของเยอรมัน  ว่าปลอดภัยกับดวงตาของคุณ
       การนำ Baader Film ไปใช้งานนั้น   Baader Film ลักษณะคล้ายแผ่นอลูมิเนียมฟรอย สามารถใช้ด้านใดรับแสงก็ได้ โดยทำเป็นตัวกรองแสงอาทิตย์ด้านหน้ากล้องเท่านั้น ห้ามนำไปทำเป็น eye-pieces filter เพราะทนความร้อนได้ไม่สูงนัก ผู้ใช้ต้องเตรียมวัสดุทึบแสงที่ครอบหน้ากล้องได้พอดี แล้วเจาะรูรับแสงมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 3 นิ้ว แล้วนำแผ่นฟรอยปิดรูรับแสงติดกาวให้แน่นดังรูปตัวอย่าง นอกจากนี้ Baader Film สามารถประยุกต์ไปใช้ทำแว่นดูสุริยะคลาส หรือติดกับกล้องสองตาก็ได้

        การดูแลรักษาก็ไม่ยุ่งยากอะไร เพียงเก็บตัว filter ไว้ในกล่องที่มิดชิด ป้องกันฝุ่นและการกระแทรกที่จะทำให้แผ่นฟิล์มเป็นรู  การทำความสะอาดด้วยการเช็ดเบาก็ได้ หากสกปรกมากอาจจะล้างด้วยน้ำสบู่แล้วเช็ดให้แห้งด้วยผ้านุ่มๆหรือสำลี


 ตัวอย่างภาพดวงอาทิตย์ถ่ายโดยคุณสิทธิ สิทธิไทย(ซ้าย)

 ภาพ Sunspot ถ่ายโดยคุณโชติชัย ปิยะวงศ์ศิริ (ขวา) 

      สำหรับท่านที่ไม่สามารถหาวัสดุทึบแสงที่มีขนาดเท่ากับหน้ากล้องของท่านได้ ขั้นตอนข้างล่างเป็นขั้นตอนในการทำโครงสร้างใช้เองจากกระดาษแข็ง CardBoard  เพื่อให้พอดีกับกล้อง ง่ายและราคาถูก


ตัดกระดาษ CardBoard กว้างประมาณ 1 นิ้ว ความยาวตามแนวกระดาษ จำนวน 2-3 ชิ้น

 
นำกระดาษทากาวลาแท็กซ์มาวนรอบปากกล้องให้พอดี (ให้สามารถถอดเข้าออกได้สะดวก) ทำวนเช่นนี้ 2-3 ชั้น เพื่อให้เป็นวงแหวนหนาและแข็งแรงพอ

รอบสุดท้ายตัดกระดาษแข็งความยาวพอดีกับเส้นรอบวงหุ้มด้านนอก ให้ปลายเชื่อมกันพอดีเพื่อลดความสูงต่ำของวงแหวน

 
ทิ้งไว้ 1 คืนเพื่อให้กาวแห้งสนิท วงแหวนกระดาษจะแห้งและแข็งแรง แล้วตัดแต่งขอบให้เรียบ

ตัดกระดาษแข็งสี่เหลี่ยมจัตุรัสอีกชิ้น ให้มีขนาดใหญ่กว่าวงแหวนกระดาษเล็กน้อย  ใช้วงเวียนตีเส้นรอบวงให้มีขนาดเท่ากับวงแหวนกระดาษ ทากาวด้านหนึ่งของวงแหวนวางทับบนกระดาษแข็งที่เตรียมไว้ ดัดวงแหวนกระดาษให้กลมที่สุดทับเส้นที่ตีไว้ตั้งแต่แรก แล้วหาของหนักทับ
รอจนกาวแห้ง จึงเจาะรูรับแสงตามขนาดของแผ่น baader film ที่ได้มา โดยมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางไม่น้อยกว่า 3 นิ้ว ซึ่งมีอยู่ 2 แบบคือ
1) แบบ Center Alignment  คือให้รูรับแสงอยู่ที่ตำแหน่งศูนย์กลางพอดี แบบนี้จะใช้กับกล้องหักเหแสง ที่ไม่มีอะไรกีดขวางศูนย์กลาง 

2) แบบ Off Axis  คือให้รู้รับแสงเลี่ยงจากศูนย์กลาง มักใช้กับกล้องแบบสะท้อนแสง หรือ พวกแคสซิแกรน ที่มี secondary mirror อยู่ศูนย์กลาง

แล้วพ่นสีสเปรย์ทับเพื่อรักษาคุณภาพของกระดาษให้แข็งแรงอยู่เสมอ และป้องกันความชื้น หรือน้ำค้างด้วย

 

ทำ Filter Cell โดยตัดกระดาษรูปวงแหวนกว้างประมาณ 1-2 ซม. จำนวน 1 -2 ชิ้น โดยให้วงในมีขนาดเท่ากับรูรับแสงที่เจาะไว้ในแฟรมกระดาษแข็งที่ทำไว้ตอนแรก พ่นสีรอจนแห้ง แล้วทากาวประเภทกาวยางบนวงแหวนกระดาษด้านหนึ่ง  แล้ววางวงแหวนด้านทากาวบนแผ่น Baader Film ที่เตรียมไว้บนโต๊ะหรือกระดานเรียบๆ นำของหนักๆทับวงแหวนกระดาษให้กาวกับแผ่นฟิล์มติดกันให้สนิท ไม่ต้องขึงแผ่นฟิล์มให้ตึง เพราะวิธีที่ดีที่สุดคือให้แผ่นฟิล์มมีความตึงอย่างอิสระ และช่วยยึดอายุการใช้งานด้วย  จากนั้นจะนำวงแหวนชิ้นที่สองปิดขอบอีกด้านหนึ่งดังรูปหรือไม่ก็ได้

 
รอจนกาวแห้ง แล้วนำมาตัดขอบฟิล์มส่วนที่เกินออก ก็จะได้ Filter Cell ดังรูป
ขั้นตอนการทำ Filter Cell มีประโยชน์สำหรับคนที่มีกล้องหลายตัว แต่มีแผ่นฟิล์มน้อย ทำให้เราสามารถทำแฟรมปิดกล้องได้หลายตัว แต่ใช้ Filter Cell อันเดียว แล้วสลับกันใช้ 
   สำหรับผู้ที่มีกล้องขนาดใหญ่ ก็ไม่จำเป็นต้องทำ Filter Cell ขนาดใหญ่เท่าหน้ากล้อง แต่จะใช้ขนาดเล็กแบบ Off Axis แทน

     
       สำหรับท่านที่สนใจ Baader Film สามารถเข้าไปสั่งซื้อเองได้ที่  www.darasartcenter.com
       
      ข้อควรระวัง: การใช้กล้องโทรทรรศน์ดูดาวอาทิตย์นั้นจะต้องทำด้วยความระมัดระวัง เพราะมีอันตรายกับดวงตาถึงขั้นตาบอดได้  ดังนั้นจึงควรเก็บรักษาฟิลเตอร์ดวงอาทิตย์ให้ดี ระวังการฉีกขาดหรือเป็นรู (ส่องกับแดดต้องไม่มีแสงผ่านได้)  ถ้าพบว่าแผ่นฟิล์มขาดหรือมีรู ห้ามนำมาใช้เด็ดขาด   และระหว่างการดูดาวอาทิตย์กับเด็กเล็กๆ กล้องเล็งเองก็ต้องหาวัตถุทึบแสงปิดไว้ ป้องกันไม่ให้คนที่ไม่รู้มองผ่านกล้องเล็งในขณะนั้นด้วย

     
       skywatcher รายงาน

 


ติดต่อชมรมนักดูดาวสมัครเล่น : > darasartclub@yahoo.com